නඩත්තු කළමණා කරණය - 03

| නඩත්තු දෙපාර්තමේන්තුවේ ක්‍රියාකාරිත්වය | FUNCTIONS OF A MAINTENANCE DEPARTMENT |

ඔයාල දන්නවනෙ ඕනම ආයතනයක වැඩ කටයුතු විවිධ දෙපාර්තමේන්තු යටතට බෙදල තියනව කියල. ඒවගෙන් නඩත්තු දෙපාර්තමේන්තුව ගැන තමයි කතා කරන්න යන්නෙ. වචනෙන්ම තේරෙනවනෙ මේකෙන් මොකද්ද කරන්නෙ කියල. කැඩිච්ච බිඳිච්ච ඒවා හදන එක විතරක් නෙවෙයි තව වැඩ ගොඩක් මේකෙන් කරනව. 

එහෙනම් බලමු මොනවද නඩත්තු දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන වැඩ කියල.

1. ස්ථාපනය කරන ලද සියලුම උපකරණ සහ පහසුකම් නඩත්තු කිරීම. (Maintenance of installed equipment and facilities) - උපකරණ කියන එකනම් දන්නවනෙ . පහසුකම් කියන්නෙ ක්‍රීඩාගාර , නිදන කාමර , කාර්යාල,ආපන ශාලා වගේ ඒවට.

2. නව උපකරණ සහ පහසුකම් ස්ථාපනය කිරීම. (Installations of new equipment and facilities)

3. නිවාරක / චක්‍රානුකූල නඩත්තු - උපකරණ පරීක්ෂා කිරීම සහ ස්නේහනය කිරීම ආදිය.

4. තත්වානුකූල නඩත්තු - දෝෂ සහ බිඳවැටීම් නිසි ශිල්ප ක්‍රම භාවිතයෙන් හඳුනාගෙන අදාල නඩත්තු සිදු කිරීම.

5. ස්ථාපිත උපකරණ හෝ පහසුකම්වල අවශ්‍ය නව වෙනස්කම් සිදු කිරීම.(Modifications of already installed equipment and facilities)

6. භාණ්ඩ ලේඛන කළමනා කරණය. - මෙහිදී අමතර කොටස් , උපකරණ ,මෙවලම් යන සියළු දේ සම්බන්ධව අදාල ලේඛන පවත්වාගෙන යාම අපේක්ෂා කෙරේ.

7. වැඩකරුවන් අදීක්ෂණය  - මෙමගින් අදහස් වන්නේ නඩත්තු දෙපාර්තමේන්තුවට  අදාල අයගේ කාර්යයන් සම්බන්ධයෙන් අදීක්ෂණය පමණි.

8. වාර්තා තබා ගැනීම - නඩත්තු කල උපකරණ සම්බන්දව වාර්තා , යොදාගත් අමතර කොටස් ,සිදුකල අලුත් වැඩියාව , එය සිදුකල අයගේ සටහන් යනාදී සියල්ල මීට අදාල වේ .

 

 

 

නඩත්තු කළමණා කරණය - 02

| නඩත්තු ක්‍රමෝපායන් | MAINTENANCE STRATEGIES |

නඩත්තු ක්‍රමෝපායක් යනු ක්‍රමවත් නඩත්තු කිරීමේ පටිපාටියයි.පොදුවේ භාවිතා කරන මෙවැනි නඩත්තු කිරීමේ පටිපාටි පහත දැක්වේ.

බිඳ වැටීම් / සැලසුම් නොකළ නඩත්තු. 
(  Breakdown Maintenance or Operate to Failure or Unplanned Maintenance )
මෙහිදී යම් යන්ත්‍රයක් බිඳවැටෙන තෙක්ම ක්‍රියාකිරීමට ඉඩ හරින අතර  බිඳවැටීමෙන් පසු අලුත් වැඩියා කර නැවත මෙහෙයුම් සඳහා යොදාගනු ලැබේ.මෙම ක්‍රමෝපාය සුදුසු වන්නේ එතරම් වැදගත්කමක් නොමැති බිඳ වැටුනහොත් බරපතල ගැටළුවක් නොවන හෝ අමතර යන්ත්‍ර ඇති ( Spare machine) යාන්ත්‍රණ පද්ධති සඳහාය.එසේම යන්ත්‍රයක් හදිසි බිඳ වැටීමකදී සිදුකරනු ලබන අළුත් වැඩියාවන් ද මේ ගනයට අයත් වේ .


නිවාරක / චක්‍රානුකූල නඩත්තු. 
( Preventive or Scheduled Maintenance )
මෙහිදී නියමිත කාල ප්‍රාන්තර තුලදී යන්ත්‍ර වල ක්‍රියාකාරීත්වය පරීක්ෂා කර බැලීම,අවශ්‍ය කොටස් ස්නේහනය(lubrication) ,පිරිසිදු කිරීම ,සීරු මාරු කිරීම (adjustment) සහ ගෙවීගිය කොටස් වෙනුවට නව කොටස් සවිකිරීම සිදුකරනු ලබයි. මේ ආකාරයෙන් සිදු කරන නඩත්තු වලින් යන්ත්‍ර වල දිගුකල් පැවැත්ම ,හදිසි බිඳ වැටීම් අවම කිරීම ,අනතුරු අවම කිරීම අපේක්ෂා කෙරේ.

කලින් සැලසුම් කරන ලද හෝ තත්වානුකූල නඩත්තු. 
( Predictive or Condition Based Maintenance )
ඉතා ඉහල වැදගත්කමකින් යුතු බිඳ වැටීම් වලට ඉඩදිය නොහැකි පද්දති සඳහා මෙම ක්‍රමෝපාය අනුගමනය කරයි. බොහෝවිට මෙවැනි නඩත්තු සිදුකරන්නේ තත්ව පරීක්ෂාවකින් අනතුරුවයි, මෙහිදී කම්පන මට්ටම(vibration), උෂ්ණත්වය, ස්නේහන තෙල් විශ්ලේෂණ(oil analysis) සහ තවත්  අමතර කාරණා සැලකිල්ලට ගනු ලැබේ. මෙවැනි නඩත්තු සැලසුම් කිරීමට පෙර යන්ත්‍ර ක්‍රියාකරවන්නන් ගෙන් යන්ත්‍රයේ ක්‍රියාකාරී මට්ටම ගැන අවබෝධයක් ද ලබාගත හැකිය.

අවස්ථාවක් ලද විට සිදුකරන නඩත්තු.
(Opportunity Maintenance)
යම් යන්ත්‍රයක් වෙනත් කටයුත්තක් සඳහා ක්‍රියා විරහිත කල අවස්ථාවකදී සිදුකරන
නඩත්තු මෙලෙස හැඳින්වේ.

සැලසුම් නිවැරදි කිරීමේ නඩත්තු.
( Design out Maintenance)
මෙය ඉලක්ක ගත වන්නේ බිඳවැටීම් අවම කිරීමට සහ සැලසුමේ යම් දෝෂයක් ඇත්නම් එය නිවැරදි කිරීමටය. සැලසුමේ ඇති දෝෂ නිවැරදි කිරීමෙන් නඩත්තු වියදම් අවම කර ගැනීම මෙහි තවත් අරමුණකි.

නඩත්තු කළමණා කරණය.

හැඳින්වීම 

''නඩත්තු'' යන වදනෙන් විග්‍රහ වන්නේ යන්ත්‍රසුත්‍ර මෙහෙයුම් තත්වයේ පවත්වාගෙන යාම හෝ මෙහෙයුම් තත්වයට ගෙන ඒම සඳහා අදාල අළුත් වැඩියාවන් සිදුකිරීමයි. නඩත්තු කෙරීමෙහි මුලික පරමාර්ථය වන්නේ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය සදහා යන්ත්‍ර වල උපයෝගී තාවය (availability) ඉහල නැංවීම, ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සහ වියදම අවම කිරීමයි.

කාර්මික විප්ලවය ඇරඹීමත් සමගම කර්මාන්ත ශාලා විශාල වශයෙන් බිහිවිය, එසේම එම කර්මාන්ත ශාලා තුල බහුල වශයෙන් කාර්මික යන්ත්‍ර භාවිතයට ගන්නා ලදී. මෙසේ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය සඳහා යන්ත්‍ර යොදා ගැනීමේදී ඒවා නඩත්තු කිරීමට අලුත් වැඩියා කිරීමට සිදු වූ අතර එවන් අවස්ථා වලදී නිශ්පාදන ක්‍රියාවලියෙහි කාර්යක්ෂමතාවය පහත වැටින. මෙම තත්වය මග හරවා නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියෙහි කාර්යක්ෂමතාවය එලෙසම පවත්වාගෙන යාම පිළිබඳව කතිකාවතක් ඇතිවූ අතර එහි ප්‍රථිපලයක් ලෙස නඩත්තු කළමණා කරණය යන විෂය කරලියට පැමිණෙන ලදී. 

නඩත්තු කළමණා කරණය විශාල විෂය පථයක් වන අතර මෙහිදී ගෙන ඒමට බලා  පොරොත්තු වන්නේ වැදගත් කාරනා කිහිපයක් පමණි.

1. නඩත්තු ක්‍රමෝපායන්.

2. නඩත්තු දෙපාර්තමේන්තුවේ ක්‍රියාකාරිත්වය.

3. නඩත්තු සංවිධානය.

4. නඩත්තු කළමණා කරණයේ මුලිකාංග.

ඉහත දැක්වෙන කරුණු සම්බන්දයෙන් වෙන් වෙන්ව ඉදිරි Post වලින් සලකා බලමු .....